کد خبر: ۳۰۰۷۹۹5128
لینک کوتاه:
توسعه و اقتصاد ملیروزنامه

اقتصاد شبکه‌های اجتماعی، از واقعی تا مجازی

موسسه عالی آموزش وپژوهش مدیریت وبرنامه ­ریزی در تداوم برگزاری نشست‌‌های تخصصی خود، نشستی را با عنوان «اقتصاد شبکه‌­های اجتماعی» برگزار کرد.

به گزارش روابط عمومی موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌­­ریزی، در این نشست که با حضور امیر حبیبدوست (پژوهشگر و مدرس دانشگاه گیلان) به عنوان سخنران اصلی و زهرا میلا علمی (عضو هیأت علمی دانشگاه مازندران) و سید علی هاشمی (کارشناس اقتصادی) به عنوان اعضای پنل علمی برگزار شد؛ از اهمیت شبکه‌های اجتماعی واقعی و مجازی در تصمیم­ گیری­‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی و چگونگی شکل­ گیری و حضور افراد در آن­ها سخن به میان آمد.

علی متوسلی، مدیر کل دفتر خدمات پژوهشی موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه­‌ریزی، به عنوان دبیر این نشست، از شبکه­‌های اجتماعی به عنوان بستری برای شکل­‌گیری تعاملات اجتماعی میان افراد جامعه یاد کرد و گفت: تحلیل و بررسی این شبکه­‌ها، نحوه شکل­‌گیری و ساختار حاکم بر آن­ها امری ضروری است اما فراگیری بیماری کرونا، لزوم بررسی شبکه ­های اجتماعی مجازی و نحوه شکل­ گیری آن­ها را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر کرده است که تلاش پژوهشگران برای بررسی زوایای پنهان آن را می­‌طلبد.

امیر حبیب‌دوست، پژوهشگر و مدرس دانشگاه گیلان، در ادامه نشست با اشاره به پژوهش انجام‌شده با موضوع شکل‌گیری شبکه مهاجران در شهر رشت، از اهمیت حیاتی شبکه ‌های اجتماعی در تعاملات میان افراد جامعه خصوصا در میان افراد مهاجر و ردیابی شبکه تعاملات آن­ها گفت و افزود: تحقیقات پیشین نشان می ­دهد که ۶۰ درصد مشاغل در ایالت ماساچوست آمریکا از طریق ارتباطات اجتماعی انجام می ­شود و شبکه­‌های اجتماعی نقش مهمی در شکل‌­گیری جرائم در میان جوانان دارند، ولی با این وجود محققان خصوصا محققان اقتصادی از اهمیت شبکه­ های اجتماعی غافل بوده ­اند که این موضوع در کشور ما نیز به وضوح دیده می­شود.

وی مطالعات اقتصاد شبکه را در سه حوزه ساختار شبکه، اثرات شبکه و شکل‌گیری شبکه قابل بررسی و ارزیابی دانست و اشاره داشت: ما در ساختار شبکه­‌ها، با موضوعاتی چون انتقال­‌پذیری با خوشه‌بندی، توزیع درجه، قدرت ارتباطات­ و همرنگی مواجه‌ایم که در بررسی ارتباطات مهاجران اردبیلی به شهر رشت و ساری نیز مورد بررسی و تامل قرار گرفته است.

حبیب‌دوست سپس به بررسی آثار شبکه بر رفتار افراد در دو حوزه اثرگذاری غیراستراتژیک و اثرگذاری استراتژیک (بازی در شبکه) پرداخت که در مورد اول شبکه فقط  کانال انتقال یا انتشار و در مورد دوم علاوه بر ویژگی انتقال­‌دهندگی، رفتار استراتژیک میان اجزای شبکه نیز مورد بررسی قرار می­گیرد.

مدرس دانشگاه گیلان در ادامه از شکل‌گیری شبکه‌‌های اجتماعی در سه شیوه تصادفی، استراتژیک و تصادفی – استراتژیک گفت و خاطرنشان کرد:شبکه‌ای که در مجموع، بیشترین مطلوبیت یا پیامد را در کل شبکه ایجاد کند؛ کاراست و از پایداری بیشتری برخوردار است.

حبیب‌دوست سپس با اشاره به تحقیقی که در مورد تعاملات مهاجران اردبیلی به شهرهای رشت و مازندران انجام شده است؛ افزود: مهاجران در مواجه با مهاجران دیگر با دو انتخاب مواجه‌اند: ۱- عدم برقراری ارتباط با مهاجر اول ۲- برقراری ارتباط با مهاجر اول

به گفته او، در حالتی که منافع بیشتر از هزینه‌‌ها باشد؛ انتخاب دوم انجام می­ شود.

در این پژوهش متغیر اصلی موثر بر شکل‌گیری شبکه مهاجران، زمان ورود به مقصد است و متغیرهای کنترلی، مواردی چون درآمد، سن، سطح تحصیلات و محل تولد را در بر می‌گیرد. البته از نگاهی دیگر، برقراری ارتباط با افرادی با ویژگی‌های متفاوت، می‌تواند به عنوان عامل کاهش‌دهنده عدم اطمینان و ریسک برای مهاجران باشد.

نتایج تحقیقات در این پژوهش نشان می‌دهد که اختلاف زمان ورود بر احتمال برقراری ارتباط بین افرادی که اختلاف زمان ورود آنها کمتر از ۵ سال یا بیشتر از ۲۳ سال است، کمتر می‌شود که این موضوع قابل تأمل است و متغیر مجموع زمان ورود مهاجران اهمیت خود را از دست داده است.

در ادامه این نشست، زهرا میلا علمی،عضو هیأت علمی دانشگاه مازندران، انجام چنین تحقیقاتی را در حوزه مسائل سیاسی و اجتماعی بسیار حائز اهمیت دانست و افزود: در موضوعات سیاسی و اجتماعی نحوه ورود افراد به شبکه­‌های مختلف و چرایی ماندگاری یا جدا شدن آن­ها از گروه­‌ها بسیار مهم است که انجام چنین تحقیقاتی می­تواند در تصمیم‌­گیری­های کلان سیاسی و اجتماعی راهگشا باشد که حتی می­توان از این تحقیقات برای چرایی خروج نخبگان از کشور و چگونگی تعاملات و ارتباطات آن­ها با یکدیگر استفاده کرد.

تعاملات افراد در محیط­ کار و میزان و نحوه ارتباطات افراد سازمان­ها در این گروه­ها نیز موضوع دیگری است که می­تواند برای پژوهشگران و سیاستگذاران، نکات درخور و مهمی را به همراه داشته باشد که البته این موضوع نیاز به بودجه­ های درخور و مناسب دارد.

سیدعلی هاشمی، کارشناس اقتصادی دیگر این پنل علمی، با اشاره به ضرورت توجه ویژه به تعاملات اقتصادی و اجتماعی افراد در شبکه­‌های اجتماعی مجازی اضافه کرد: البته باید در بررسی شبکه ­های اجتماعی به موضوع اقتصاد در آن­ها توجه ویژه شود؛ چرا که این موضوع دست به گریبان جامعه ما در وضع کنونی است.

در شرایطی که بیشتر مشاغل تعطیل یا نیمه تعطیل شده ­اند، برسی روابط اقتصادی و نحوه تعاملات اقتصادی افراد در گروه­‌های مجازی بسیار موثر و کاراست. با این وصف اگر شبکه­‌های اجتماعی محور تعاملات افراد جامعه قرار گیرد، زمان و هزینه­‌ها بسیار کاهش می­یابد و برای دولت­ها و هزینه‌­های پیش روی آن­ها نیز بسیار ضروری است.

در ادامه این نشست علمی، افراد حاضر در پنل سوالاتی را با موضوعات و دغدغه­ های مختلف مطرح و گفتگوهایی درباره نحوه تعاملات اجتماعی در گروه­ های واقعی و مجازی انجام شد.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا